[Hỏi đáp] Nợ không trả có sao không?

"Luật sư cho em hỏi em ở miền Trung vào Bình Dương lập nghiệp, do làm ăn khó khăn thua lỗ phá sản mà còn nợ lại bên đại lý ít tiền, giờ em về quê hẹn họ thư thư vài bữa để em làm em trả nhưng bấy giờ họ đòi kiện em trong khi hàng hóa mua không có giấy tờ gì cả cũng không có xác nhận nợ chỉ xác nhận qua miệng với nhau vì uy tín cả chục năm. Cho em hỏi họ kiện thì em đi bao lâu ạ, số nợ tổng là 96tr ạ? Nhờ luật sư giải đáp"

[Luật sư trả lời]:

Tại Điều 119, Bộ luật Dân sự 2015, quy định về hình thức hợp đồng:

"Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.

Trường hợp luật quy định giao dịch dân sự phải được thể hiện bằng văn bản có công chứng, chứng thực, đăng ký thì phải tuân theo quy định đó"

Vậy trừ các trường hợp giao dịch dân sự bắt buộc phải thể hiện bằng văn bản công chứng, chứng thực, đăng ký (hợp đồng mua bán nhà ở, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất…) còn những loại hợp đồng khác thì hai bên có thể tự do lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp và tiện lợi nhất cho các bên.

Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định hợp đồng vay tài sản như sau:

"Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định."

Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay: 

"1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác."

Như vậy, theo quy định của pháp luật thì việc giao kết hợp đồng miệng giữa bạn và phía đại lý vẫn được coi là hợp pháp. Theo ý kiến của luật sư thì bạn nên trao đổi, thỏa thuận lại với họ về tình hình khả năng tài chính, nếu được thì hai bên có thể làm giấy xác nhận nợ, thể hiện đầy đủ ý chí của bạn sẽ trả nợ cũng như lịch hẹn dự kiến sẽ trả nợ dần. Chừng nào bạn còn thể hiện thiện chí trả nợ, không bỏ trốn thì nếu bị kiện cũng chỉ là án dân sự, nên bạn yên tâm rằng việc bạn đi tù là không thể, nhưng nếu bỏ trốn thì có khả năng bạn sẽ bị cấu thành tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015.

Vậy tốt nhất cứ cho phía họ kế hoạch trả nợ dần là được, nếu họ yêu cầu làm văn bản xác nhận nợ cho họ yên tâm thì bạn cũng nên làm. 

Trân trọng!